หน้าแรก |  ความเป็นมาของโครงการ   |  จดหมายเหตุ   |  ผู้สนับสนุน   |  ทีมงาน   |  อ้างอิง   | เบื้องหลัง   |  อื่น ๆ                                                                                        IEEE | ECTI | TTE | TTG

 

      สี่เหลี่ยมมุมมน:  ที่มาของจดหมายเหตุ

 

                   การจดบันทึกเรื่องราวอันเป็นเหตุการณ์ของอดีตที่คุ้นเคยในคำว่า “จดหมายเหตุ (Archives)” และเป็นแนวทางของหนังสือเล่มนี้ที่ได้รวบรวมเหตุที่เป็นพัฒนาการด้านโทรคมนาคมของโลกและประเทศไทย มาร้อยเรียงเป็นหมวดหมู่ตามแนวทางของโครงการสารานุกรมโทรคมนาคมไทยที่กำเนิดไปก่อนหน้านี้ (๒๕๕๒) ซึ่งความหมายเมื่ออิงตามหลักวิชาการจดหมายเหตุคือ เอกสารต้นฉบับ (Original) ซึ่งสิ้นกระแสหรือหมดช่วงเวลาปกติของการใช้ปฏิบัติงานของส่วนราชการหรือหน่วยงานเอกชนที่ได้ผ่านมา ได้รับการวินิจฉัยว่ามีคุณค่าสมควรเก็บรักษาไว้ตลอดไปเอกสารสำคัญนี้เรียกว่า เอกสารจดหมายเหตุ (Archives Materials) (ความหมายเดิม: กรมศิลปากร ๒๕๔๒) และจากความหมายมาตรฐานของพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๔๒ คือ “หนังสือบอกข่าวคราวที่เป็นไป รายงานหรือบันทึกเหตุการณ์ต่างๆ ที่เกิดขึ้น เอกสารที่ส่วนราชการ รัฐวิสาหกิจ หรือเอกชน ผลิตขึ้นเพื่อใช้เป็นหลักฐานและเครื่องมือในการปฏิบัติงาน”ส่วนความคุ้นเคยของสาธารณชนต่อคำว่าจดหมายเหตุนี้ อาจมีความหมายจากสิ่งที่ได้พบเห็นหรือรับฟังอยู่บ่อยครั้งที่มากับการอ้างอิงของข้อมูลใดๆ ถึงสำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติสยามจดหมายเหตุ หรือรายการโทรทัศน์ชุดจดหมายเหตุกรุงศรีฯ เป็นต้นจดหมายเหตุเมื่อครั้งอดีตกาล ได้อิงกับเหตุบ้านการเมืองที่พระมหากษัตริย์ ทรงโปรดเกล้าฯ ให้อาลักษณ์ทำการจดบันทึกเหตุการณ์สำคัญ อันจะเป็นเครื่องมือชิ้นหนึ่งของคนรุ่นหลัง

ที่จะได้ใช้ศึกษาประวัติศาสตร์เพื่อนำมาเป็นประสบการณ์ อุทาหรณ์ หรือการอ้างอิงเพื่อดำเนินกิจกรรมของปัจจุบันและอนาคตให้มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้นต่อไป เนื่องจากจดหมายเหตุได้นำเสนอถึงเรื่องราวประวัติศาสตร์อ้างอิงเหตุการณ์และลำดับเวลาของเหตุการณ์สำคัญนั้นๆ อาจมีจุดเปลี่ยนหรือมุมสำคัญของแต่ละยุคแต่ละสมัยที่เกิดขึ้นในอดีตประกอบอยู่ด้วย จึงจะเป็นประโยชน์ในการศึกษาและสามารถใช้เป็นเครื่องมือในการคาดการณ์อนาคตได้นั่นเองเมื่อพิจารณาจากรูปสื่อแบบต่างๆ ของโบราณกาล การบันทึกประวัติศาสตร์ได้รับการพัฒนามาจนกระทั่งสอดรับกับความก้าวหน้าด้านคอมพิวเตอร์และอินเทอร์เน็ตที่มีความพร้อมทั้งการจัดทำการจัดเก็บ และการเผยแพร่ที่สะดวกมีประสิทธิภาพมากมายขึ้น ถึงกระนั้น แม้จะมีรูปแบบสื่อนำเสนอที่หลากหลายตามยุคสมัยใหม่แล้ว แต่ก็ยังคงมีการเน้นย้ำความสำคัญของการจัดเก็บประวัติศาสตร์นั้นๆ ในรูปแบบ “จดหมายเหตุ” เสมอมา เครื่องมือการเดินเรื่อง บอกเล่า กล่าวถึงจดหมายเหตุ หลักกิโลเมตร หลักกิโลฯ หรือหลักไมล์ (Milestone) เป็นสิ่งประดิษฐ์ที่ใช้บอกระยะทาง ความห่างของแต่ละเหตุการณ์ระหว่างทาง สามารถใช้สื่อสารบอกเล่าเรื่องราวบางประการระหว่างการเดินทางได้ หากมิใช่หลักกิโลฯ ตัวหลักที่อยู่ต้นหรือปลายทางของแต่ละเส้นทางที่กำลังเดินทางศึกษาอยู่นั้นแล้ว หลักกิโลฯ จะมีความหมายแสดงแผ่ออกไปได้ในสองทิศทาง คือ หากมองไปข้างหน้าจะหมายถึงระยะทางที่เพิ่มมากขึ้น หรือเทียบเคียงได้กับการระบุผลผลิตของงาน เป้าหมายที่ต้องการจะให้เกิดขึ้นในแผนอนาคต ทิศทางนี้ใช้เป็นเครื่องมือในการตรวจสอบและติดตามผลงานที่จะเกิดขึ้นได้ แต่หากมองย้อนหลักกิโลฯ ไปในทิศตรงข้ามหรือเส้นทางที่ได้เดินผ่านมาในอดีตแล้วนั้น จะใช้แสดงการเก็บบันทึกเหตุการณ์หรือผลงานที่เกิดขึ้นในช่วงเวลาที่ผ่านมาได้ เมื่อพิจารณาเส้นทางเดินของประวัติศาสตร์ที่สนใจศึกษาใดๆ และนำมาสร้างเป็นเส้นเวลา (หรือ Timeline) อันเป็นแผนผังแบบหนึ่งแล้ว การแสดงลำดับของเหตุการณ์อย่างเป็นระบบก็จะทำให้เกิดเป็นมิติของประวัติศาสตร์แบบที่ทำความเข้าใจได้ง่าย และเมื่อรวมการใช้หลักกิโลฯ ที่ใช้ชี้จุดชี้ระยะบนเส้นแกนเวลานี้เข้าด้วยแล้ว ก็จะกลายเป็นเครื่องมือบอกเล่าเรื่องราวในอดีตที่ยาวนานหรือจดหมายเหตุที่มีเนื้อหามากมาย ให้อยู่ได้ในรูปแบบที่กระชับและสะดวกต่อการใช้งานโดยทั่วไปการนำเสนอข้อมูลแบบเส้นเวลาจะมีรายละเอียดเฉพาะหัวข้อหรือชื่อเหตุการณ์สำคัญที่เกิดขึ้น ซึ่งจะต่างจากตารางสรุปหรือแผนผังเชิงสามมิติอื่นๆ ที่อาจมีทั้งเนื้อหาและมีตัวละครของประวัติศาสตร์มากกว่าได้ซึ่งก็เป็นอีกหลายรูปแบบของการนำเสนอจดหมายเหตุ กอปรการนำภาพเก่ามาเล่าเรื่องราวในอดีตด้วยแล้วก็จะทำให้ได้บรรยากาศย้อนยุคเข้าไปใกล้หลักกิโลฯหรือเวลาที่เกิดขึ้นในอดีตนั้นๆ ได้มากยิ่งขึ้น รวมทั้งเมื่อตอบรับกับความก้าวหน้าของเทคโนโลยีด้วยการรวมสื่อประสมอื่นเข้าไปด้วย เช่น เสียง เรื่องเล่า ภาพเคลื่อนไหว การถ่ายทอดประสบการณ์จากผู้ที่ได้ผ่านเหตุการณ์นั้นๆ มาด้วยตนเอง ก็ยิ่งจะทำให้การศึกษาประวัติศาสตร์ของเรื่องราวนั้นๆ มีความชัดเจนมากและเป็นประโยชน์สูงขึ้น...“ศึกษาประวัติศาสตร์เพื่อช่วยกำหนดอนาคต”จากห้องสมุด พิพิธภัณฑ์ สู่โลกอินเทอร์เน็ตพัฒนาการของเทคโนโลยีที่สัมพันธ์กันสำหรับงานจดหมายเหตุ ทั้งการสร้าง การจัดเก็บและการเผยแพร่ ได้มาถึงยุคการมีอินเทอร์เน็ตเป็นพื้นฐานและมีอิทธิพลต่องานจดหมายเหตุมากขึ้นการมาของอินเทอร์เน็ตเปรียบได้กับหลักกิโลฯ ที่มีนัยในสองมิติ คือ หนึ่ง เมื่อมองไปข้างหน้าคือสิ่งที่จะเกิดขึ้นหรืออนาคตที่กำลังเดินทางไป ซึ่งงานจดหมายเหตุมิอาจปฏิเสธความก้าวหน้าของเทคโนโลยีด้านการสื่อสารได้ นั่นคือการใช้เทคโนโลยีการสร้าง สำเนาและจัดเก็บข้อมูล ภาพ เสียง กับการสืบค้นที่มีประสิทธิภาพสูง (Search Engine) การบริหารข้อมูลในเหมืองข้อมูล (Data Mining)การจัดเก็บข้อมูลแบบไร้ขีดจำกัดและการคำนวณประสิทธิภาพสูงต่างๆ (Grid and Cloud Computing) และเนื่องจากงานจดหมายเหตุที่ยังคงต้องออกแรงโดยพึ่งพาเทคโนโลยีได้น้อยนั้นยังคงมีความสำคัญมากอยู่เช่นกัน ดังนั้น จดหมายเหตุโทรคมนาคมโลกและประเทศไทย ฉบับนี้ จึงได้ปักหลักกิโลเมตรแรกในมิติที่สอง ณ ปี พ.ศ.๒๕๕๔ แล้วเดินย้อนถอยหลังเป็นวัตถุประสงค์หลักด้านการบริหารจัดการความรู้โทรคมนาคมในอดีตก่อนและ... หลักกิโลฯ ต่อจากหนังสือเล่มนี้คือการเดินไปพร้อมๆ กันของผู้สร้างกับผู้ใช้งานจดหมายเหตุในลักษณะเดียวกันกับงานข้อมูลอื่นๆ เข้าสู่ยุค Web 2.0 โดยการเปิดให้มีส่วนร่วมของสาธารณะ โดยสรุปแล้ว งานจดหมายเหตุจะมีความสะดวกมากขึ้นกับการมองไปยังข้างหน้าที่มีผู้ร่วมสร้างไร้ขีดจำกัดบนโลกอินเทอร์เน็ต ซึ่งคล้องกับวลี “ข้อมูลใหม่ในจักรวาลที่เกิดขึ้นทั้งหมด...มีอยู่ในโลกอินเทอร์เน็ตแล้ว”อนึ่ง การศึกษาประวัติศาสตร์ด้านโทรคมนาคม จดหมายเหตุมิได้เป็นเพียงรูปแบบเดียวที่มีความสำคัญ หากแต่การสร้าง บำรุงรักษา และการเผยแพร่ให้เกิดประโยชน์ของห้องสมุดเฉพาะทาง พิพิธภัณฑ์ด้านโทรคมนาคม และนิทรรศการหรือกิจกรรมประวัติศาสตร์อื่นๆ ก็มีความสำคัญควบคู่กัน จดหมายเหตุนี้จึงเป็นเพียงจุดเริ่มต้นเล็กๆ ที่คู่ขนานไปกับงานพิพิธภัณฑ์โทรคมนาคมที่ได้ศึกษา วางแผนงานและทยอยจัดสร้างของอดีตองค์การโทรศัพท์แห่งประเทศไทยและการสื่อสารแห่งประเทศไทย สองปฐมองค์กรด้านโทรคมนาคมของประเทศได้ต่อไปเครือข่ายประวัติศาสตร์โลกของไอทริเปิลอี (IEEE Global History Network หรือ IEEE GHN)ตัวอย่างการนำเทคโนโลยีโดยผู้ใช้มีส่วนร่วม (Web 2.0) มาใช้ในการสร้างจดหมายเหตุด้วยการมองย้อนกลับไปในอดีตพร้อมเปิดให้สาธารณะร่วมกันช่วยกันเก็บของเก่ามาเข้าระบบ

มีดังเช่นของสถาบันไอทริเปิลอี (www.ieeeghn.org) กลไกเฉพาะกิจอันเป็นเอกลักษณ์ของ IEEE GHN นี้ เป็นระบบการบันทึกข้อมูลออนไลน์ที่มีรูปแบบเหมือนระบบวิกิพีเดีย (Wikipedia)อันโด่งดัง ภายในมีการกำหนดโครงสร้างเนื้อหาสำหรับการจัดเก็บโดยสมาชิกของสถาบันไอทริเปิลอีและผู้เชี่ยวชาญ โดยเกี่ยวกับการพัฒนาของเทคโนโลยีและนวัตกรรม ด้านไฟฟ้า อิเล็กทรอนิกส์และคอมพิวเตอร์ของโลกในช่วงศตวรรษที่ ๑๙ และ ๒๐ (โทรคมนาคมหรือวิศวกรรมการสื่อสารเป็นหนึ่งในสาขาย่อยของวิศวกรรมไฟฟ้า) ด้วยความพร้อมของระบบการตรวจสอบและแสดงผลอย่างเป็นระบบ IEEE GHN จึงได้กลายเป็นแหล่งข้อมูลสำคัญที่เป็นแรงขับดันและแสดงถึงความต่อเนื่องทางประวัติศาสตร์ในสาขาดังกล่าวต่อเนื่องมาในศตวรรษที่ ๒๑IEEE GHN เน้นการบันทึกเหตุการณ์ทางประวัติศาสตร์ที่เกี่ยวข้องกับการกำเนิดเทคโนโลยีและนวัตกรรม สิ่งที่ปรากฏอยู่บน IEEE GHN มีความเชื่อถือได้สูงซึ่งในรูปแบบที่สัมพันธ์กันเองทั้งแผนที่แสดงสถานที่กำเนิด แผนผังเปรียบเทียบเวลา ภาพถ่ายเก่า บทสัมภาษณ์ รวมถึงการให้ความสำคัญการจัดการสิทธิต่างๆ บนโลกออนไลน์ได้อย่างเป็นระบบ อันเป็นต้นแบบที่“จดหมายเหตุโทรคมนาคมโลกและประเทศไทย” ทั้งนำมาใช้และนำไปสร้าง ประสงค์จะให้เข้มแข็งขึ้นตามแม่แบบบน IEEE GHN ต่อๆ ไป

 

 

จดหมายเหตุโทรคมนาคมโลกและประเทศไทย

ฉบับอิเล็กทรอนิกส ์

(e-book)

Download E-book

   

 


ผู้สนับสนุนโครงการ

 

อยู่ระหว่างการอัปเดทข้อมูล

 

 

 

 

 

 

 

จำนวนผู้เข้าชมเว็บไซต์

Since : 1 ตุลาคม 2554

รับผิดชอบโดย จดหมายเหตุโทรคมนาคมโลกและประเทศไทย (IEEE and Thai Communication History & Milestones)

โทร.๐๒๕๖๔๖๙๐๐ # ๒๕๙๓ E-mail : ksripima[AT]ieee.org
สงวนลิขสิทธิ์โดย IEEE Communications Society Thailand Chapter
IEEE Thailand Section ๕๓ ถนนจรัญสนิทวงศ์ บางกรวย นนทบุรี ๑๑๑๓๐ โทร.

Disclaimer :: Copyright ©

  Updated :: October 1, 2011

Web by

BOX-CREATIVE Team

RMUTI

Rajamangala University of Technology Isan : RMUTI

TTM Counter

Track

Start ::

   Blog counters