ระบบโทรมาตร หรือ Telemetering System ในประเทศไทยมีการใช้งานแพร่หลายสำหรับการตรวจวัดข้อมูลระยะไกลแบบอัตโนมัติ เช่น ระดับน้ำ ปริมาณน้ำ ปริมาณฝน ค่าความเค็ม หรือค่าออกซิเจนในน้ำข้อมูลการเปิด-ปิดบานระบายน้ำ เป็นต้น โดยการส่งข้อมูลดังกล่าว ผ่านทางสื่อนำสัญญาณ ได้แก่ คลื่นวิทยุ เส้นใยนำแสงหรือสายโทรศัพท์ เป็นต้น เพื่อมารายงานยังสถานีหลักในเชิงตัวเลขและรูปภาพร่วมกับระบบพยากรณ์ข้อมูลต่างๆล่วงหน้าเพื่อการตัดสินใจในการบริหารข้อมูลนั้นๆ เช่น กรมชลประทานใช้ข้อมูล ระดับน้ำ ปริมาณน้ำฝนจากระบบโทรมาตรและระบบพยากรณ์ น้ำล่วงหน้ามาช่วยตัดสินใจในการบริหารน้ำในพื้นที่ลุ่มน้ำต่างๆ โดยที่ระบบโทรมาตรสามารถจับภาพระดับน้ำของสถานีตรวจวัดมาแสดงที่สถานีหลักเพื่อเป็นข้อมูลในระบบช่วยการตัดสินใจและสามารถนำ ตัวอย่างของระบบการส่งข้อความสั้น (short message) มาใช้ร่วมกับระบบโทรมาตร เพื่อรายงานข้อมูลที่ต้องการให้แก่เจ้าหน้าที่ ๆ เกี่ยวข้องในการบริหารจัดการน้ำได้อย่างมีประสิทธิภาพ

         In Thailand, the telemetering system is widely used in automatic remote data measurement. Transmission of irrigation information such as water level and quantity including its salinity and oxygen, rainfall quantity and water gate control, are those necessary data. As a result, it tremendously enhances water management efficiency. First, after data collection the results are transmitted to the master station in both images and numeric forms. These transmission channels include radio wave, fiber optics, and public phone network (for leased line). Next, the data is processed through a forecast system in order to support decision making at the final. The Royal Irrigation Department leverages the water level and rainfall quantity identified by the telemetering and a water forecast systems in water management at various river basins. For instance of telemetering utilitation, water level at a remote station can be captured by the telemetering system. The captured images of water quantity are transmitted to the master station, while the textual data is sent to target recipients via short-messaging services over mobile devices.

       ระบบโทรมาตรคือการตรวจวัดข้อมูลระยะไกลแบบอัตโนมัติ โดยมีส่วนประกอบหลักดังนี้
 
        ๓.๑ สถานีตรวจวัดหรือสถานีสนาม มีอุปกรณ์ที่สำคัญ ได้แก่ ตัวตรวจวัด (sensor) ทำหน้าที่ในค่าแปลงค่าทางกายภาพมาเป็นค่าทางไฟฟ้าแล้วให้อุปกรณ์เชื่อมต่อปลายทางหรือ RTU ทำการประมวลผลค่าทางไฟฟ้าดังกล่าวแล้วส่งข้อมูลนั้นผ่านสื่อกลาง (Media) แบบอัตโนมัติ มายังสถานีควบคุม

        ๓.๒ สถานีควบคุมหรือสถานีหลัก ทำหน้าที่ในการรวบรวมข้อมูลของสถานีตรวจวัดต่างๆ แล้วนำเข้าฐานข้อมูล (Database) ของระบบโทรมาตรเพื่อรายงานข้อมูลเชิงตัวเลขและรูปภาพ ณ สถานีควบคุมนั้นและสามารถรายงานข้อมูลที่ได้สู่สาธารณะชนได้ เช่น นำเสนอผ่านอินเทอร์เน็ต เป็นต้น
 

          ๔.๑ ลักษณะทั่วไปของระบบ (General Description)

          ระบบโทรมาตรประกอบด้วยสถานีหลัก (Master Station) ตั้งอยู่ในห้องควบคุมเช่นสำนักชลประทานหรือโครงการชลประทานต่าง ๆ ของกรมชลประทานและสถานีสนาม (RTU) หน้าที่ของสถานีสนาม (RTU) จะทำการตรวจวัดโดยอัตโนมัติจากการส่งข้อมูลน้ำฝน (Rainfall) ระดับน้ำ (Water Level) และข้อมูลการเปิด-ปิดของประตูระบาย(Gate Positioner)เป็นต้น ส่วนการรับส่งข้อมูลระหว่างสถานีหลักและสถานีสนามสามารถทำได้สามประเภท ได้แก่

          ๔.๑.๑ กำหนดช่วงเวลาเรียกข้อมูล (Polling) สถานีหลักจะเรียกไปหาสถานีสนามแต่ละสถานีด้วยระยะห่างเวลาที่เท่าๆ กันเพื่อทำการปรับปรุง (update)ข้อมูลทั้งหมดใหม่ที่สถานีสนามซึ่งการรับส่งข้อมูลสามารถควบคุมเวลาที่ต้องการเรียกในแต่ละครั้งได้ (Time Mode)
 
          ๔.๑.๒ รายงานเฉพาะข้อมูลใหม่ (Report – Exception) เมื่อสถานีหลักเรียกหาข้อมูลจากสถานี สถานีสนามจะส่งข้อมูลเฉพาะส่วนที่มีการเปลี่ยนแปลงกับข้อมูลที่ถูกเรียกก่อนหน้านี้ ซึ่งจะช่วยลดเวลาในการส่งข้อมูลที่ต้องการปรับปรุงใหม่เท่านั้น
 
          ๔.๑.๓ รายงานเมื่อข้อมูลเปลี่ยนแปลง สถานีสนามจะส่งข้อมูลไปให้สถานีหลัก เมื่อค่าการวัดที่อ่านได้มีการเปลี่ยนแปลงซึ่งจะเป็นวิธีการส่งแบบตามเหตุการณ์ (Event Mode) วิธีนี้จะสามารถลดการใช้ช่องสัญญาณได้มาก โดยสถานีสนามไม่จำเป็นต้องรอการเรียกจากสถานีหลัก
 
          การสื่อสารระหว่างสถานีหลัก (MCC) และสถานีสนาม (RTU) สามารถติดต่อถึงได้หลายทาง เช่นระบบวิทยุ ระบบโทรศัพท์ ระบบไมโครเวฟ ระบบเส้นใยนำแสง ถ้าสภาพพื้นที่เป็นพื้นที่ป่า การใช้ระบบวิทยุ VHF/ FM เช่นความถี่ ๑๔๑.๐๐๐ เมกะเฮิรตซ์ (MHz) ๑๓๙.๐๐ เมกะเฮิรตซ์ (MHz) ของกรมชลประทาน เป็นระบบที่เหมาะสมเนื่องจากประหยัดงบประมาณและเพิ่มประสิทธิภาพการใช้งานอุปกรณ์การเก็บและรวบรวมข้อมูล
 
         ข้อมูลที่ส่งจากสถานีสนาม (RTU) จะถูกรวบรวมที่สถานีหลัก (MCC) และถูกเรียกมาแสดงที่เครื่องคอมพิวเตอร์ ซึ่งโปรแกรม scada view จะทำหน้าที่เก็บข้อมูลจากสถานีสนามมาเก็บไว้เป็นฐานข้อมูลที่หน้าจอในลักษณะของกราฟิก (Graphic) ส่วนของเครื่องพิมพ์ที่ต่อกับคอมพิวเตอร์จะมีหน้าที่แตกต่างกันออกไปคือ เครื่องพิมพ์ที่จะทำหน้าที่พิมพ์รายงานประจำ เครื่องพิมพ์ที่ทำหน้าที่พิมพ์เมื่อเกิดสัญญาณแจ้งเตือนสภาวะผิดปกติ (Alarm) เครื่องพิมพ์ที่ทำหน้าที่พิมพ์สภาวะผิดปกติต่างๆเช่น ไฟฟ้าดับ ประตูสถานีสนามเปิด ระดับน้ำสูงและ ปริมาณน้ำฝนมากว่าปกติ เป็นต้น

          ส่วนการแสดงผล (Mimic Panel) จะแสดงพื้นที่ขอบเขตลุ่มน้ำทั้งหมดโดยมีรายละเอียดเกี่ยวกับแม่น้ำ ลำคลอง ถนน ที่ตั้งสถานีตรวจข้อมูล แสดงค่าตรวจวัดข้อมู ล(Value) แสดงผล (Mimic Panel) จะถูกควบคุมด้วยเครื่องคอมพิวเตอร์ที่สถานีหลักโดยหลักการทำงานเบื้องต้นของระบบโทรมาตรแสดงดังรูปที่ ๔.๑

       โดยทั่วไประบบโทรมาตรใช้สำหรับการตรวจวัดข้อมูลระยะไกลเพื่อเป็นสถิติการเก็บข้อมูลน้ำฝน น้ำท่า ทำให้ทราบปริมาณน้ำในที่ต่าง ๆ และปริมาณในลำน้ำ เพื่อแจ้งให้ทราบระดับน้ำที่เปลี่ยนแปลงไปในลำน้ำ ควบคุมการปิด-เปิดประตูระบายน้ำทำงาน อย่างมีประสิทธิภาพและถูกต้องทันเวลาใช้สำหรับแจ้งเหตุการณ์เฉพาะที่สำคัญ เช่น อัตราการตกของฝนมีค่าสูงเกินกว่าค่าที่กำหนดอัตราระดับน้ำและค่าระดับ น้ำเปลี่ยนแปลงสูงกว่าค่าที่กำหนดรวมทั้งวิเคราะห์ วิธีควบคุมการปิด-เปิดประตูระบายน้ำขณะเดียวกันกับ การแจ้งให้ประชาชนในพื้นที่ทราบสถานการณ์รวมทั้งผู้เกี่ยวข้องเพื่อเตรียมตัวรับสถานการณ์ต่าง ๆ

         ๕.๑ การเลือกที่ตั้งสถานีสนามของระบบโทรมาตร

       การเลือกที่ตั้งสถานีสนามของระบบโทรมาตรโดยทั่วไปมีองค์ประกอบดังต่อไปนี้เป็นพื้นที่ของกรมชลประทาน พื้นที่ว่างเปล่าสาธารณะ หรือพื้นที่บริจาค ตั้งอยู่ริมคลองหรือแม่น้ำ มีระบบไฟฟ้าและน้ำสามารถ ดูแลและบำรุงรักษาได้ง่ายและติดต่อกับสถานีหลักหรือสถานีอื่นได้โดยทางวิทยุ

         ๕.๒ อุปกรณ์สื่อสารสำหรับระบบโทรมาตร

         ปัจจัยสำคัญสำหรับการเลือกใช้อุปกรณ์สื่อสาร ได้แก่ ลักษณะภูมิประเทศ ระยะทางในการติดต่อสื่อสาร ระดับความสูงของสถานี และความสูงสายอากาศ ความถี่วิทยุ กำลังส่งของเครื่องรับวิทยุและ สายอากาศและสายส่งกำลัง

        จากการพัฒนาระบบการบริหารจัดการน้ำของกรมชลประทานทำให้มีความจำเป็นที่ต้องการทราบข้อมูลด้านอุตุ-อุทกวิทยา ทั้งระดับกักเก็บน้ำใน
อ่างเก็บน้ำ และปริมาณฝนในลุ่มน้ำอย่างทันเวลาทันเหตุการณ์ โดยทันที (Real Time) จากพื้นที่ต่างของลุ่มน้ำที่จะ บริหารจัดการน้ำ จึงได้นำเอาระบบโทรมาตร (Telemetering) ซึ่งเป็นระบบรายงานข้อมูลระยะไกลมาใช้ในการรายงานข้อมูลด้านอุตุ-อุทกวิทยาแบบอัตโนมัติมาใช้ในโครงการต่างๆ ดังนี้

          ตารางที่ ๖.๑ การนำเสนอลำดับเหตุการณ์สำคัญ

[๑] A.Bruce Carlson. Communication Systems, McGraw-Hill, 1986

[๒] Charles A. Schuler. Electronics Principles and Applications, McGraw-Hill, 1989

[๓] Stuart ,A. Boyer. Scada Supervisory Control And Data Acquisition, 3 rd ed, Isa-intrumentation, 2004

[๔] Clarke,Gordon. Practical modern scada protocols, Elsevier, 2004

[๕] กรมชลประทาน, “แผนงานการดำเนินงานติดตั้งระบบโทรมาตรเขื่อนป่าสักชลสิทธิ์,” ๒๕ พฤศจิกายน ๒๕๔๒

[๖] กรมชลประทาน, “แผนงานการดำเนินงานติดตั้งระบบโทรมาตรเพื่อการพยากรณ์น้ำและเตือนภัยลุ่มน้ำปากพนัง จ.นครศรีธรรมราช,” ๑๐ มกราคม
๒๕๔๕

[๗] กรมชลประทาน, “แผนงานการดำเนินงานติดตั้งโครงการหาความสัมพันธ์ของระดับน้ำและปริมาณน้ำปากแม่น้ำเจ้าพระยาอันเนื่องมาจากพระราชดำริ
-Hydro Dynamic Flow Measurement Project,” ๑๕ สิงหาคม ๒๕๔๖

[๘] กรมชลประทาน, “แผนงานการดำเนินงานติดตั้งระบบโทรมาตรเพื่อการพยากรณ์น้ำและเตือนภัยลุ่มน้ำท่าตะเภา จ.ชุมพร,” ๒๑ ตุลาคม ๒๕๔๖

[๙] กรมชลประทาน, “แผนงานการดำเนินงานติดตั้งระบบโทรมาตรเพื่อการพยากรณ์น้ำและเตือนภัยลุ่มน้ำอู่ตะเภา จ.สงขลา,” ๑๔ มิถุนายน ๒๕๔๗
 
[๑๐] กรมชลประทาน, “แผนงานการดำเนินงานติดตั้งระบบโทรมาตรเพื่อการพยากรณ์น้ำและเตือนภัยลุ่มน้ำจันทบุรี จ.จันทบุรี,” ๙ ธันวาคม ๒๕๔๘

[๑๑] กรมชลประทาน, “แผนงานการดำเนินงานติดตั้งระบบโทรมาตรเพื่อการพยากรณ์น้ำและเตือนภัยลุ่มน้ำปิงตอนบน จ. เชียงใหม่,” ๔ ธันวาคม ๒๕๔๙

[๑๒] กรมชลประทาน, “แผนงานการดำเนินงานติดตั้งระบบโทรมาตรเพื่อการพยากรณ์น้ำและเตือนภัยลุ่มน้ำ ลำปาว จ.กาฬสินธุ์,” ๔ ธันวาคม ๒๕๔๙

[๑๓] กรมชลประทาน, “แผนงานการดำเนินงานติดตั้งระบบโทรมาตรเพื่อการพยากรณ์น้ำและเตือนภัยลุ่มน้ำบางปะกง จ.ฉะเชิงเทรา,” ๕ พฤศจิกายน๒๕๕๐