เทคโนโลยีการสื่อสารระยะใกล้โดยใช้เทคโนโลยีการสื่อสารไร้สาย หรือคลื่นวิทยุที่คิดค้นขึ้นเพื่อการสื่อสารระหว่างอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ เช่น โทรศัพท์เคลื่อนที่ ผู้ช่วยดิจิทัลส่วนบุคคล เครื่องคอมพิวเตอร์ส่วนบุคคลแบบพกพา เครื่องเล่นเพลง ดิจิทัลและอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ขนาดเล็กแบบต่างๆ เป็นต้น เป็นการสื่อสารระหว่างอุปกรณ์ที่อยู่ในบริเวณใกล้เคียงกันที่มีรัศมีการสื่อสารไม่เกิน ๕๐ เมตร โดยมีเป้าหมายที่จะพัฒนาให้เป็นเทคโนโลยีมีราคาย่อมเยาสามารถนำไปติดตั้งในอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ และเครื่องใช้ไฟฟ้าต่าง ๆ ได้โดยเทคโนโลยีการสื่อสารระยะใกล้ดังกล่าวคือ เทคโนโลยีบลูทูธและเทคโนโลยีซิกบี เป็นต้น
 

          Short range communication is the communication technology that utilizes wireless communications or radio wave communications. It is intended for communications between small electronic or electrical devices such as mobile phones, Personal Digital Assistant (PDA), Pocket Personal Computer (Pocket PC), digital music player, and other small electronic devices. The devices that are in a personal area, which radius of coverage area should be less than 50 meters, can form a network and communication with each other. The important objective of the short range communication technology is that it should be commodity and can be embedded in any small electronic and electrical devices. There short range communication technologies are Bluetooth and ZigBee.

          การสื่อสารไร้สายมีหลากหลายรูปแบบเนื่องจากความเจริญก้าวหน้าทางเทคโนโลยีการสื่อสาร และวิวัฒนาการของสารกึ่งตัวนำและไมโครชิป ทำให้การประมวลสัญญาณ ดิจิทัลที่เป็นส่วนสำคัญสำหรับการสื่อสารแบบไร้สาย ทำได้รวดเร็วและอุปกรณ์ไมโครชิปมีราคาย่อมเยาลง ระบบการสื่อสารไร้สายแบ่งตามรัศมีการครอบคลุมของสัญญาณ เช่น การสื่อสารดาวเทียม (Satellite Communications) เป็นการสื่อสารไร้สายระยะไกล ที่รัศมีการสื่อสารสามารถคลอบคลุมได้หลายร้อยกิโลเมตรหรือการสื่อสารแบบรังผึ้ง (Cellular Communications) ที่ใช้สำหรับระบบโทรศัพท์เคลื่อนที่ ที่มีรัศมีการครอบคลุมสัญญาณระดับกลางประมาณหลายกิโลเมตร
        การสื่อสารระยะใกล้สามารถเชื่อมต่อกับอุปกรณ์สื่อสารได้หลายรูปแบบ โดยเฉพาะการเน้นกลุ่มเป้าหมายการสื่อสารระหว่างอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ เพื่อให้การสื่อสารดังกล่าวเป็นมาตรฐาน จึงได้มีการกำหนดมาตรฐานสากล สำหรับการสื่อสารระยะใกล้ หรือการสื่อสารสำหรับ เครือข่ายพื้นที่ส่วนตัว (Personal Area Network) คือ มาตรฐาน IEEE 802.15 ซึ่งในมาตรฐานนี้ได้แบ่งออกเป็นกลุ่มย่อย ๔ กลุ่มสำหรับการสื่อสารระยะใกล้แบบต่างๆ คือ กลุ่มที่ ๑(Task Group 1) เป็นการสื่อสารสำหรับบุคคลระยะใกล้ ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของมาตรฐานสำหรับการสื่อสารแบบบลูทูธ กลุ่มที่ ๒ (Task Group 2) เป็นการสื่อสารที่เน้นการสื่อสารร่วมกับมาตรฐาน IEEE 802.11 กลุ่มที่ ๓ (Task Group 3) เป็นการสื่อสารแบบระยะใกล้แบบความเร็วสูง (ประมาณไม่เกิน ๒๐ เมกะบิตต่อวินาที) และกลุ่มที่ ๔ (Task Group 4) เป็นการสื่อสารระยะใกล้ที่เน้นการสื่อสารแบบใช้พลังงานต่ำ รับส่งข้อมูลได้ต่ำ และมีความซับซ้อนน้อยเพื่อให้อุปกรณ์มีราคาถูก ซึ่งมาตรฐานนี้ได้นำมาใช้สำหรับการสื่อสารสำหรับเครือข่ายเซ็นเซอร์ไร้สาย (Wireless Sensor Network)

        เทคโนโลยีการสื่อสารระยะใกล้แบบบลูทูธและซิกบี มีรายละเอียดดังนี้

        ๔.๑ เทคโนโลยีบลูทูธ
        เทคโนโลยีบลูทูธ (Bluetooth) เป็นการสื่อสารระยะใกล้ที่มีรัศมีคลอบคลุมสัญญาณประมาณ ๕ – ๕๐ เมตร โดยใช้คลื่นความถี่แทนการสื่อสารแบบใช้สายนำสัญญาณต่างๆ เช่น สายสำหรับหูฟัง สายสำหรับการถ่ายโอนข้อมูลจากคอมพิวเตอร์หรือโทรศัพท์เคลื่อนที่ เป็นต้น ใช้คลื่นความถี่วิทยุย่าน ๒.๔ กิกะเฮิรตซ์ (GHz) แบนวิธ ๗๙ เมกะเฮิรตซ์ (MHz) หรือ ๒๓ เมกะเฮิรตซ์ (สำหรับประเทศฝรั่งเศส) ซึ่งแบ่งออกเป็น ๗๙ ช่องสัญญาณๆ ละ ๑ เมกะเฮิรตซ์ (MHz) หรือ ๒๓ ช่องสัญญาณๆ ละ ๑ เมกะเฮิรตซ์ (สำหรับประเทศฝรั่งเศส) ใช้การผสมสัญญาณ (Modulation) แบบ Gaussian Minimum Shift Keying (GMSK) และการลดสัญญาณรบกวนแบบ Frequency Hopping Spread Spectrum (FHSS) โดยมีอัตราความเร็ว ในการถ่ายโอนข้อมูลประมาณ ๑ เมกะบิตต่อวินาที (Mbps) โดยอุปกรณ์บลูทูธแบ่งออกเป็นสามระดับตามกำลังส่งของคลื่นวิทยุ[๑] ดังนี้

         ก) ระดับที่ ๑ (Class 1) กำลังส่งสูงสุด ๒๐ มิลลิเดซิเบล (dBm) (ระยะทางประมาณ ๑๐๐ เมตร)
         ข) ระดับที่ ๒ (Class 2) กำลังส่งสูงสุด ๔ มิลลิเดซิเบล (dBm) (ระยะทางประมาณ ๑๐ เมตร)
         ค) ระดับที่ ๓ (Class 3) กำลังส่งสูงสุด ๐ มิลลิเดซิเบล (dBm) (ระยะทางประมาณ ๑๐ เซนติเมตร)

         การเชื่อมต่อเป็นเครือข่ายของอุปกรณ์บลูทูธสามารถเชื่อมต่อได้สองลักษณะ ได้แก่

         ๔.๑.๑ การเชื่อมต่อแบบโครงข่ายจิ๋ว (Piconet) ลักษณะการเชื่อมต่อ จำเป็นต้องมีอุปกรณ์บลูทูธ ที่เป็นหัวหน้าหรือตัวแม่ (Master) ที่ทำหน้าที่เป็นตัวกลางในการเชื่อมต่อกับอุปกรณ์อื่นๆ ที่เป็นตัวลูกหรืออุปกรณ์อื่นๆ (Slave) โดยอุปกรณ์แม่ (Master) หนึ่งตัวสามารถเชื่อมต่อกับอุปกรณ์ลูก (Slave) ได้ไม่เกินเจ็ดตัว แสดงดังรูปที่ ๔.๑

        เทคโนโลยีการสื่อสารระยะใกล้ใช้สำหรับการสื่อสารภายในและภายนอกอาคารที่มีรัศมีการสื่อสารไม่เกิน ๕๐ เมตร และเนื่องจากเทคโนโลยีการสื่อสารระยะใกล้มีราคาถูกและสามารถติดตั้งในอุปกรณ์ขนาดเล็ก การประยุกต์ใช้งาน จึงเป็นการสื่อสารระหว่างอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์หรืออุปกรณ์ไฟฟ้ามากกว่าระหว่างเครื่องคอมพิวเตอร์ ได้แก่

      ก) การสื่อสารระหว่างโทรศัพท์มือถือกับหูฟังอิเล็กทรอนิกส์โดยใช้อุปกรณ์หูฟังอิเล็กทรอนิกส์ แทนการใช้อุปกรณ์โทรศัพท์เคลื่อนที่ ระหว่างการ  สื่อสาร
      ข) การสื่อสารระหว่างเครื่องปั๊มน้ำกับเครื่องวัดระดับน้ำเพื่อช่วยเติมน้ำในบ่อโดยอัตโนมัติ
 
        และเนื่องจากอุปกรณ์สำหรับการสื่อสารมีราคาถูก ประหยัดพลังงาน จึงทำให้การประยุกต์ใช้งานของเทคโนโลยีการสื่อสารระยะใกล้จึงสามารถนำไปใช้ได้อย่างกว้างขวางในทุกสถานที่ เช่น สิ่งก่อสร้างขนาดเล็ก เช่น บ้านพักอาศัย อาคารสำนักงาน โรงงานอุตสาหกรรม โรงงานเกษตรกรรม
โรงปศุสัตว์ โรงแรม โรงเรียน โรงพยาบาล สิ่งก่อสร้างขนาดใหญ่ เช่น สะพาน หรือตึกสูงเสียดฟ้า หรือบริเวณสิ่งแวดล้อมอื่นๆ เช่น ป่าไม้ แม่น้ำ เป็นต้น นอกจากนี้สามารถนำมาประยุกต์สำหรับการสื่อสารกับเครื่องพิมพ์ (Printer) กล้องดิจิทัล (Digital Camera) รวมถึงการสื่อสารกับตู้เย็น หรือ
เครื่องปรับอากาศได้อีกด้วย

         ๗.๑ เทคโนโลยีบลูทูธ
         ลำดับเหตุการณ์สำคัญของเทคโนโลยีบลูทูธแสดงดังตารางที่ ๗.๑

               ตารางที่ ๗.๑ ลำดับเหตุการณ์สำคัญของเทคโนโลยีบลูทูธ

[๑] Nathan J. Muller. Bluetooth Demystified, Singapore: McGraw-Hill, 2001.

[๒] ZigBee Alliance. ZigBee Specification: Document 053473r00, v. 1.0, December 14, 2004

[๓] ZigBee Alliance. ZigBee Specification: Document 053474r13, v. 1.0, December 14, 2004